Connect with us

Ekonomia

Tane Konsumidór Deskobre Impaktu Hosi Aumentu Impostu Importasaun

Published

on

Hatutan.com, (24 Marsu 2023), Díli—Tane Konsumidór deskobre katak, iha duni impaktu hosi aumentu impostu importasaun no introdusaun item seletivu bá konsumu nian.

Governu hasa’e impostu hosi 2,5 % ba 5% no impostu seletivu ba masin-midár ho bebidas açucaradas. Foto/Tane Konsumidór.

Tuir dadus peskiza ne’ebé mak Tane Konsumidór hetan no estebelese relasaun ho impostu seletivu ba masin-midar no bebidas açucaradas sira hanesan Coca cola.

Lee Mós: TANE Kontinua Halo Sosializasaun bá Direitu konsumidór

“Masin midar 1 kg iha Dezembru tinan 2022 folin barratu ho $0,95 no karun liu ho folin $1,50 no folin iha fulan Marsu ho kuantidade hanesan baratu liu $1,00 no karu liu $2,35. Folin sa’e hosi  baratu liu ho aumenta $0,05 ba karun liu aumenta  $0,85,” Hatutan.com sita komunikadu hosi Tane Konsumidór.

Advertisement

Coca cola 250 ml iha fulan Dezembru ho folin baratu liu $0,40 no karun liu $0,55 no folin iha fulan Marsu ho kuantidade hanesan folin barratu mantén $0,40 no karun liu sa’e ba $0,80, folin la iha mudansa iha barratu liu no aumenta mak iha folin karu liu ho $0,40.

Iha Loja Balun Ajuda Konsumidór Bele Poupa To’o $10,75

Totál produtu hamutuk 18 iha estabelesimentu 21 iha Dili, iha Postu Administrativu tolu hanesan Na’in Feto, Vera Cruz no Dom Aleixo.

Loja ne’ebé mak fa’an barratu ho de’it $38,90 iha W-Four Colmera no karun liu ho $49,65 Family first Hudi laran. Ajuda konsumidór sira bele poupa ona $10,75.

Kompara ho Cabaz Natal 2022, konsumidór poupa $32,5, totál produtu 21 iha 21 lojas, konsentra iha Postu Administrativu Vera Cruz, Nain Feto ho Dom Aleixo.

Advertisement

Loja ne’ebé barratu bele ho osan $47,05 hetan iha Grasia shop Comoro no karun ho osan hamutuk $79,55 iha Loja Seara Bairru Sentrál.

Foz 20 kg  $12,00 no karun liu $14,50 iha cabaz Natal 2022. Iha cabaz folin Marsu 2023 nian baratu liu mak $12,50 no karun liu ho folin $14,75.

Folin trigo 1 kg iha Cabaz natal 2022 folin baratu $0,75 no karun liu $1,25. Iha cabaz Marsu 2023, folin baratu $0,90 no folin karu liu mantéin ho $1,24. Folin aumenta mak folin baratu liu ho aumenta $0,15.

Frango 800 Gr, iha cabaz Natal 2022 folin baratu liu $2,10 no karun liu ho $3,30. Cabaz Marsu 2023, folin baratu liu $2,50 no folin karun liu $3,50. Iha tendénsia aumenta hosi $0,40 ba folin barratu liu no aumenta $0,20.

Liuhusi Proposta Orsamentu Jerál Estadu (OJE) 2023, Governu propoin ba Parlamentu Nasionál atu hasa’e impostu seletivu konsumu foun ne’ebé inklui:

Advertisement

10% impostu ba karreta ho valór liu $10.000

20% ba karreta ho valór liu $25.000

30% ba karreta ho valór liu $50.000

Aumentu iha impostu konsumu ba tabaku no produtu tabaku seluk hosi $50 kada kilograma sa’e ba $100 kada kilograma. Impostu konsumu foun $1.00 kada kilograma ba masi-midar.

Introdusaun impostu konsumu foun ho valór $3 kada litru ba bebida asukarada hanesan Fanta, Coca-Cola, Sunkist, Sprite no sst. Ida-ne’e Governu introdus atu proteje sidadaun sira nia saúde públiku.

Advertisement

Aleinde ne’e, Governu mós propoin atu hasa’e impostu importasaun hosi 2,5% ba 5%.

Liuhosi introdusaun impostu hirak ne’e, Governu halo projesaun katak reseitas doméstika sei sa’e hosi millaun $153,7 iha 2022, ba millaun $174,9 iha 2023.

Introdusaun impostu hirak ne’e sai nu’udár instrumentu fiskál ida ne’ebé Governu uza atu hasa’e koleksaun reseitas doméstika iha tinan hirak tuir-mai hodi redús dependénsia ba Fundu Minarai.

Medidas hirak ne’e mós aliña ho Polítika Reforma Fiskál no Jestaun Finansas Publikas ajenda Reforma importante ida ne’ebé inísia ona hosi Sestu Governu Konstitusionál iha tinan 2015 no Oitavu Governu Konstitusionál lideradu hosi Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak komprometidu atu kontinua implementa.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ekonomia

OJE 2027, MTK hetan aumentu iha kategoria bens servisu millaun 14 USD

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

Alemaña hakarak estabelese kooperasaun ekonomia ho Timor-Leste

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Ekonomia

Komemorasaun Loron Mundial Ai-han 2026: Inovasaun Tenke Serve ba Nutrisaun, Povu no Planeta, la’ós de’it ba lukru

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli--Atu komemora Loron Mundial Ai-Han, iha loron 16 Outubru 2026, La’o Hamutuk nafatin apela ba Governu, Parlamentu Nasionál, Prezidente da Repúblika, parseiru dezenvolvimentu, setór privadu, sosiedade sivil kooperativa no agrikultor sira atu kontinua haforsa produsaun agrikultura iha rai laran no hametin ekonomia rurál ne’ebé produtiva, reziliente no sustentável. Ho nune’e bele transforma sistema alimentár Timor-Leste nian hodi garante asesu ba ai-han nutritivu, seguru no asesível ba ema hotu.

(more…)

Continue Reading

Trending