Connect with us

Justisa & Krime

Fujitivu Kalumban Mali Orijen Lamaknen-Atambua

Published

on

Hatutan.com, (26 Juñu 2024), Díli-Fujitivu Kalumban Mali nia orijen husi Lamaknen, Postu Administrativu Atambua, Provínsia Kupang, Timor Osidentál ka NTT (Nusa Tengara Timur).

Lee Mós: Presiden Ramos Horta Minta Aparat Penegak Hukum Serahkan Kalumban Mali ke KBRI

Autoridade PCIC halo hela investigasuan ba Kalumban Mali ne’ebé deskunfia falsifika dokumentu hodi troka nia identidade bá Timor ho naran Leonardo Benigno Tilman. Kuarta (05/07/2023). Foto/Dok.PCIC.

Tuir família balun Kalumban Mali nian ne’ebé Hatutan.com hasoru (tanba kestaun seguransa la bele publika fontes ne’e nia identidade)  iha Díli,  informa katak nia koñese Kalumban Mali tanba sira-nain rua nian inan bin-alin. Maibé nia lahatene paradeiru fujitivu Kalumban Mali nian iha Timor-Leste.

Hatutan.com iha fatin balu iha Díli, Kuarta (26/06/2025), família husi Kalumban Mali haktuir iha tinan kotuk, Kalumban Mali sei vizita nia, maibé to’o agora lakon ona kontaktu no nunka vizita nia.

Advertisement

“Uluk mak mai vizita, ikus ne’e kontak laiha, mai dala hira ne’e hau haluha ona, maibe pernah mai,” fontes ne’e hateten.

“Kalumban Mali ne’e nia iha Indonézia. Ami nia relasaun,  inan bin-alin. Ha’u nia inan mak boot, Avo ketak-ketak tanba nia apa ne’e nia postura atu hanesan  Xinés ne’ebé sira mós iha  família balun iha Timor, liuliu iha Palaka-Bobonaro ho Lolotoe,” fontes ne’e haktuir tan.

Fontes ne’ebé konseidera nia família ho Kalumban Mali ne’e agora hetan ona nasionalidade Timor tanba nia kaben ho Timoroan ida  iha oan-na’in tolu (3); feto rua  no mane ida. Fontes ne’e iha maun-alin na’in-ualu (8); na’in-rua mate no moris hela na’in-neen (6) agora hala’o vida iha Indonézia.

Autóridade Judisiáriu Tenke Foti Medida Hasoru Fujitivu Kalumban Mali

Ministru Justisa, Sérgio de Jesus Fernandes da Costa Hornai. Foto/Dok

Ministru Justisa (MJ), Sergio Hornai husu bá autoridade judisiáriu sira Timor-Leste tenke foti medida legál hasoru fujitivu Kalumban Mali ne’ebé envolve iha krime korupsaun iha Nusa Tenggara Timur (NTT) no deskonfia oras ne’e subar hela iha Timor-Leste.

Kalumban Mali, fujitivu Prokuradoria NTT nian ne’ebé envolve iha kazu korrupsaun kona-bá projetu fornesimentu adubu ka pupuk  ho ai-moruk bá Servisu Agrikultura no Plantasaun (Dinas Pertanian dan Perkebunan) iha NTT.

Advertisement

“Ha’u seidauk iha informasaun bá kazu ne’e. Sé iha prosesu juidiáriu, entaun, nia iha ne’ebá hela. Ita hein  prosesu judisiáriu sira. Nia iha Timor, tanba nia laiha problema ruma, sé nia iha justisa, tenke autoridade judisiáriu sira hasoru nia,” Ministru Sergio Horai, hatán bá Hatutan.com hafoin partisipa iha Palásiu Govenu, Díli, Kuarta (26/06/2024).

Foin lalais ne’e, Embaixada Repúblika Indonézia nian iha Dili liuhosi Adidu Seguransa Komisariu Polísia (Polri) Don Gaspar  M. da Costa, husu bá Governu Timor-Leste atu entrega Kalumban Mali bá autoridade Judisiáriu Indonézia nian, hodi submete bá prosesu justisa, nune’e bele hatán bá nia hahalok krime sira.

Sidadaun Orijin Timor

Molok ne’e,  liuhusi konferénsia imprensa ne’ebé hala’o Pantai Kelapa, Díli, Advogadu Octavio Cardozo ne’ebé fó asisténsia legal bá Leonardo Benigno Tilman ne’ebé deskonfia Kalimban Mali deklara katak nia kliente  ho identidade Leonardo Benigno Tilman, orijin sidadaun Timor Leste, tanba ne’e laiha razaun ne’ebé forti atu entrega nia ba nasaun  Indonezia.

Liuhusi publikasaun media nasionál balun Advogadu Octavio Cardozo deklara lia-hirak ne’e hodi hatan preokupasaun sira husi Embaixada Republika Indonezia iha Timor Leste, Prezidente Republika no Sosiedade Sivil  ne’ebé ejize atu entrega ninia kliente ba Indonezia.

Advertisement

“Sira hotu bele fo sira-nia  observasaun, politikamente la taka dalan sira bele espresa sira-nia opiniaun ka sira nia hanoin. Maibe, kestaun prosesual, ha’u hanoin sira mós tenke respeita soberania rai ida-ne’e nian,  liu-liu ba independente orgaun tribunál no tribunál iha ninia independente rasik. Tanba ne’e lalika kahur sasán sira ne’e,” Advogadu Octavio Cardozo afirma.

Nia dehan ninia klien submete ona ba prosesu iha tribunál no tribunal hala’o ona primeiru interrogatóriu. Tantu kazu ida tama ona iha tribunál, responsabilidade másimu iha Ministériu Públiku. 

“Ha’u konsidera katak sira bele ko’alia konforme sira no sira mós iha kapasidade, maibé iha situasaun balun ne’ebé sira tenke hanoin atu bele loke mós ba publiku  katak tribunal iha ninia  independente rasik. Ha’u nia kliente nia kazu ne’e kazu simples ida no kazu individu, la’òs kestauan ne’ebé sai preokupasaun boot,” Octavio tenik haesan publik iha Diáriu STL.

Tuir nia, depois tribunal hala’o primeiru interrogatóriu, Ministériu Públiku seidauk bolu nia kliente atu halo deklarasaun ruma, bainhira Ministériu Públiku bolu ninia kliente atu halo deklarasaun ruma, nia iha obrigasaun atu akompaña.

Advogadu ne’e konfirma katak nia kliente Leonardo Benigno Tilman iha dokumentu ne’ebé komprovativu nu’udár  sidadaun Timor. Moris fatin no familia tomak iha Timor. Maske nia iha istória pasadu, maibé bainhira nia fila ona Timor, iha obrigasaun atu asegura nia.

Advertisement

“Hau nia kliente ne’e moris iha Bobonaro no nia hatene lian materna hanesan, Bunaq, Kemak no Tetun. Iha sertidaun sira hatudu nia Timoroan. Saida mak ita atu prova tan. Ha’u hanoin ida-ne’e mak  ita presiza esklarese, atu nune’e la bele hamosu duvida,” Octavio esklarese tan.

Nia hatutan tan katak ninia klien nee iha istoria pasadu hanesan mos ema seluk, inklui lider politika  balu iha Timor, durante okupasaun Indonézia nunka iha Timor. Mais to’o Timor ukun an, sira mai Timor no dehan ema Timor.

Iha Kuarta, 26 fulan-Juñu ne’e,  jornalista Hatutan.com halo ona komunikasaun direta Leonardo Benigno Tilman atu halo entrevista. Ho nune’e, Leonardo Benigno Tilman husu atu halo entrevista iha tuku 14.00 Otl iha sira-nia loja ida iha Aitarak-Laran.

Bainhira jornalista to’o iha loja refere staff loja nian husu atu hasoru se? nune’e, jornalista sira esplika tiha objetivu atu hasoru Leonardo Benigno Tilman, maibé la konsege hasoru tanba tuir informasaun katak Leonardo Benigno Tilman okupadu. Nune’e, dehan adia fali bá tempu seluk.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Kazu Omisídiu Kuluhun, Tribunál Aplika Prizaun Preventiva Ba Arguidu Na’in-Rua

Published

on

By

Hatutan.com, (01 Juñu 2026) Díli-Tribunal Judisiál Primeira Instánsia Díli (TJPID), Segunda  (01/06/2026), hatun despaixu  aplika medida koasaun prizaun preventiva ba arguidu na’in-rua ho inisiál ASP ho JPX no arguidu ho inisiál CSP  aprezentasaun períodika.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Dirijente ICCTL Na’in-Rua Husu Deskulpa, PCIC Kontinua Remete Ba Ministériu Públiku

Published

on

By

Hatutan.com, (30 Maiu 2026), Díli – Polísia Sientífiku Investigasaun Kriminál (PCIC-sigla portugés)  sei  remete dirijente na’in-rua husi Igreja Katólika Karismatika Timor-Leste (ICCTL)  ho inisiál HMP no MBG ba Ministériu Públiku (MP) tanba deskonfia utiliza konta Facebook “Rinha Costa”hodi insulta no injúria bá Arsebispu Arkidiosese Metropolitana Díli, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, SDB no Bispu Dioseze Baucau, Dom Leandro Mari Alves.

(more…)

Continue Reading

Justisa & Krime

Breaking News: PCIC ho SNI Detein Membru ICCTL Na’in-Rua Utiliza Konta Facebook “Rinha Costa” Insulta Kardeál no Bispu Sira

Published

on

By

Hatutan.com, (29  Maiu 2026) Díli– Polísia Sientífika no Investigasaun Kriminál (PCIC-sigla portugés) ho ekipa Servisu Nasionál  Intelijénsia (SNI) detein membru Igreja Katólika Karismatika Timor-Leste (ICCTL, sigla portugés)  na’in-rua ne’ebé deskonfia utiliza konta Facebook “Rinha Costa” hodi insulta no injúria bá Arsebispu Arkidiosese Metropolitana Díli, Dom Virgílio Kardeál do Carmo da Silva, SDB no Bispu Dioseze Baucau, Dom Leandro Mari Alves iha média sosial.

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending