Connect with us

Polítika

TL-ONU Kontinua Diskute Programa Prioridade Sira Ne’ebé Reflete ho ODS

Published

on

Hatutan.com, (26 Abríl 2024), Díli- Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão kontinua diskute ho Sekretáriu Jerál Adjuntu ONU nu’udar mós Diretór Rejionál bá Asuntu Asia Pasífiku bá Sekretáriu Koordenasaun Dezenvolvimentu,  David McLachlan, hodi ko’alia kona-ba prioridade sira iha saúde, edukasaun, inklui kona-bá podér turizmu no ekonomia  verde no ekonomia kor-azúl bá futuru Timor-Leste nian ne’ebé reflete ho Objetivu Dezenvolvimentu Sustentavel (ODS).

Lee Mós: Forum Ekonómiku Mundiál, Sekretáriu Jerál ONU António Guterres Kondena Makás Funu Gaza

Sekretáriu Jerál Adjuntu ONU nu’udar mós Diretór Regional ba Asuntu Asia Pasífiku bá Sekretáriu Koordenasaun Dezenvolvimentu, David McLachlan. Foto/Elio dos Santos da Costa

Sekretáriu Jerál Adjuntu ONU nu’udar mós Diretór Regional bá asuntu Asia Pasífiku bá Sekretáriu Koordenasaun Dezenvolvimentu,  David McLachlan, hateten hasoru malu ho PM Xanana ne’e  hanesan onra no ksolok tebes hodi hakle’an diskusaun kona-bá área kooperasaun entre governu Timor-Leste no ONU.

Nia haktuir  to’o iha Timor-Leste iha 1999 ho UNAMET, no liu tiha tinan 25, kontente tebes atu haree dezenvolvimentu barak liu tan, moris iha kapitál Díli.  Liuliu kontente tebes tanba fila fali mai atu haree oinsá servisu hamutuk ho Governu iha kompromisu atu dezenvolve Timor-Leste iha tinan-lima (5) oin mai. Tanba ne’e, ho Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão,  kontente atu diskute kona-bá asuntu sira ne’ebé iha interese bá malu.

Advertisement

“Ha’u reprezenta Gabinete Koordenasaun Dezenvolvimentu Nasoins Unidas nian. Ami sei servisu hamutuk ho Governu hodi halo formulasaun bá ami-nia kuadru kooperasaun foun durante tinan-lima (5) ho governu no sistema Nasoins Unidas iha Timor-Leste. Ami ko’alia kona-bá prioridade governu nasionál nian. Prioridade hirak-ne’e iha saúde no edukasaun, no iha área turizmu, enerjia, agrikultura, prioridade hirak-ne’e mak governu foun nian no oinsá mak ita sei serbisu hamutuk, no mós ita-nia kuadru kooperasaun foun,” David McLachlan hateten bá jornalista sira iha Palásiu Governu, Sesta (26/04/2024).

Nia hatutan ONU servisu ho objetivu dezenvolvimentu sustentavel. Bá fundasaun absoluta bá dezenvolvimentu saúde no edukasaun. Ne’e mak servisu báziku ne’ebé Governu sira tenke fornese bá dezenvolvimentu.  Tanba ne’e, sei foku esforsu sira bá setór sosiál, maibé atu alkansa objetivu dezenvolvimentu sustentavel sira.

ONU hakarak aprezenta pakote holistikku ida bá dezenvolvimentu hodi fó dalan bá Timor-Leste atu alkansa liu tan objetivu dezenvolvimentu sustentavel sira iha área ikus to’o tinan 2030 ne’ebé ONU limitasaun ba programa ODS ida-ne’e. Tanba ne’e ONU sei aselera duni nia apoiu.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending