Connect with us

Nasionál

Projetu 15 iha EDTL,E.P Halo ho Adjudikasaun Direta Deskonfia iha Pratika Korrupsaun no Nepotizmu

Published

on

Hatutan.com, (05 Fevereiru 2024), Díli– Iha fulan-Outubru, Dezembru 2023 to’o fulan-Janeiru 2024, Eletrisidade Timor-Leste, Empreza Públiku (EDTL,E.P) iha projetu fíziku 15 ne’ebé halo de’it ho  adjudikasaun direta ka la liu hosi prosesu konkursu públiku (tender) normal.

Lee Mós: Funsionáriu EDTL,E.P Na’in-150 Halo Petisaun Kontra Superiór Sira Tanba Ko’a Sira-Nia Saláriu 50%

Projetu ida ne’ebé EDTL,E.P halo ho Adjudikasuan direta ho kustu projetu US$3,593,439.00. Foto/Repro

Dokumentu sira ne’ebé Hatutan.com asesu hosi pájina ofisiál Facebook EDTL,E.P, fó justifikasaun katak projetu sira-ne’e mai ho intensaun adjudikasaun direta bá kompañia sira tuir Artigu 89 Dekretu Lei Númeru 10/2005 Rejime Jurídiku Aprovizionamentu (RJA) EDTL,E.P ho mós baze  bá artigu 65, Dekretu-Lei 22/2022 Rejime Jurídiku Aprovizionamentu  nian.

Projetu 15 ne’ebé halo de’it adjudikasaun  direta ne’e  asina hotu hosi Komisáriu Ezekutivu Korporativu EDTL,E.P, Júlio de Jesus Gonçalves, deskonfia iha pratika korrupsaun no nepotizmu tanba deskonfia mós maioria empreza sira ne’ebé manan/vensedór (winning bidder) iha relasaun ho superiór sira iha EDTL,E.P, inklui relasaun polítika ka koori partidu hanesan ho superiór sira EDTL,E.P.  

Advertisement

Projetu 15 ne’e mak hanesan;

  • Projetu ho númeru RFP/0080/EDTL,E.P-2023 ho nia vensedór mak empreza PAX Protector Unipessoal, LDA ho valor kontratu US$1,739,700.00.
  • Projetu ho númeru RFQ/0103/EDTL,E.P-2023 (Fornesimentu ekipamentu Média) ho vensedór empreza Zagantil Unipesoal, Lda ho valor kontratu US$12,242,45.
  • Projetu ho númeru RFQ/0099/EDTL,E.P-2023 (Aluga Ró Maritima Transporta Mina bá Sentral-Elétrika Atauro) ho vensedór empreza JAJ Ocean Unipessoal, Lda ho valor kontratu US$84,500.00.
  • Projetu ho númeru RFQ/0100/EDTL,E.P (Renting of Vehicle) ho vensdedór empreza ZIVANNZR UNipessoal, Lda ho kustu kontratu US$90,000.00
  • Projetu ho númeru SSS/07/EDTL,e.P (DESIGN, SUPPLY, CIVIL WORKS, INSTALLATIONS, COMMISSIONING. TESTING OF 20 MVA TRANSFORMER (ENGINEERING PROCUREMENT AND CONSTRUCTION (EPC)) IN LIQUICA SUBSTATION TIMOR-LESTE) ho vensedór TBEA International Engineering Co,Ltd ho valor kontratu US$3,93,439.00
  • Projetu ho númeru RFQ/0104/EDTL,E.P-2023 (Fornesemento Cabo Subterrano Culticorona 2XSEY 3x95mm 6kv/10kv inklui accesores ba CFP) ho vensedór empreza Mota Leos Unipessoal, Lda ho valor kontratu US$7,320.00
  • Projetu ho númeru RFQ /0087/EDTL,E.P-2023 (Supply of Electrical Materials for EDTL,E.P ho vensedór empreza Damenia Unipessoal Lda, ho kustu kontratu US$88,394.00.
  • Projetu ho númeru SSS/0071/EDTL-EP-2023 (Re-Construction of Tower N75 & N76 Sectiona Liquiça-Maliana (Cailaco) and Re-Construction of Tower N79, N80 and N81 Section Casa-Suai) ho vensedór CN22 ho kustu kontratu US$698,926.30
  • Projetu ho númeru RFQ/0095/EDTL-EP-2023 (Supply of Tranformer 50 KVA toHun Buti Kasnafar ho vensidor empreza Tatoo Brother’s Unipessoal Lda, ho kustu kontratu US$4,100.00
  • Projetu ho númeru RFQ/0081/EDTL-EP-2023 (New Instalation Medium Voltage Out Going Feeder 1-3) ho vensedór empreza Uma Ai-Honi Unipessoal, Lda ho kustu kontratu US$41,638.00
  • Projetu ho númeru OCB/0016/EDTL-EP-2023 (Office Supplies for EDTL E.P-2023 ho vensedór empreza Ditadolfo Unipessoal Lda ho kustu kontratu US$150,025.90
  • Projetu ho númeru RFQ/0060/EDTL-EP-2023 (Supply of Eletrical Materials for the Installation of Server Room)  ho vensedór  empreza Royal Eletrics Uni, Lda, ho kustu kontratu US$903.00
  • Projetu ho númeru RFQ/0074/EDTL-EP-2023 (Rent Heavy Vecicles for the Trnasportation of Generator from Baucau to Dili) ho vensedór empreza Express Distribution Services &Diverse Unipessoal, Lda (EDS) ho kustu kontratu US$1,700.00
  • Projetu ho númeru RFQ/068/EDTL-EP-2023 (Video Advertising for New Pre-Paid System in TV Station) ho vensedór empreza RTTL,E.P ho kustu kontratu US$8,500.00.  
  • Projetu ho númeru RFQ/0065/EDTL-EP-2023 (Printer Maintenance for EDTL-EP 2023 ho vensedór  Esperansa Unipessoal, Lda  ho kustu kontratu US$6,252.00

Edífisiu EDTL,E.P iha Caicoli, Díli. Foto/Elio dos Santos da Costa

Sei iha tan projetu seluk ne’ebé balun liu duni hosi prosesu konkursu públiku normal, maibé iha tan balun mós kontinua ho intensaun adjudikasaun direta.

Projetu fíziku hotu iha instituisaun Estadu nian tenke sujeita  bá  Dekretu-Lei Númeru 22/2022, 11 fulan-Maiu Rejime Jurídiku Aprovizionamentu bá Kontratu Públiku no bá Respetiva Infrasaun.

Dekretu-Lei númeru  22 /2022, nu’udár rejime foun ne’ebé define prosedimentu aprovizionamentu no selebra kontratasaun públiku ho integradu ba akizisaun “sasán/ bens (goods), prestasaun servisu (services) no ezekusaun obras (works) bá interese/propózitu públiku”

Ajusta direitu ka adjudikasaun direta ne’e tenke refleta bá Dekretu-Lei Númeru 22/2022, 11 fulan-Maiu Rejime Jurídiku Aprovizionamentu bá Kontratu Públiku no bá Respetiva Infrasaun hosi artigu 36.º, 42.º, 45.º, 64.º, 92.º, 93.º no 94.º

Rekizitu bá projetu ho intensaun adjudikasaun direta tenke  urjénsia no katástrofe. Karik la bele halo maka nia konsekuénsia bele prejudika ema nia vida. Mezmu nune’e, tenke forma komisaun avaliasaun hodi fó konvite bá Empreza mínimu  na’in-tolu (3) atu aprezenta ka submete sira-nia dokumentu ka kotasaun.

Advertisement

Empreza sira ne’ebé manan projetu refere tenke iha esperiénsia fornese servisu ho kualidade bá  owner projetu ka na’in bá projetu  (EDTL,E.P, red) no desizaun bá adjudikasaun  direta ne’e tenke publika imediatu iha portál Transparénsia no portal  Aprovizionamentu nian.

Iha Sesta, 02 fulan-Fevereiru 2024, hale’u tuku 09.00 Otl, Hatutan.com tenta ona bá halo konfirmasaun ho Komisáriu Ezekutivu Korporativu EDTL,E.P, Júlio de Jesus Gonçalves, maibé la konsege tanba razaun okupadu ho servisu. Nune’e, iha fali parte loraik nian, hale’u tuku 14:30 Otl, Hatutan.com fila fali bá Edifísiu EDTL,E.P hodi halo konfirmasaun ho fontes hanesan, Komisáriu Ezekutivu Korporativu EDTL,E.P, Júlio de Jesus Gonçalves, maibé kontinua la atende Hatutan.com atu hlao entrevista tanba razaun okupadu ho servisu.

Iha Segunda, 05 fulan-Fevereiru 2024, Hatutan.com  kontínua  bá edifísiu EDTL,E.P iha Caicoli, Díli, ho intensaun atu halo konfirmasaun ho Komisáriu Ezekutivu Korporativu EDTL,E.P, Júlio de Jesus Gonçalves, maibé la konsege halo entrevista tanba Komisáriu Ezekutivu Korporativu EDTL,E.P, Júlio de Jesus Gonçalves okupadu hela ho enkontru servisu EDTL,E.P nian.

Komisaun E-PN Sei Halo Fiskalizasaun Direta

Edífisiu EDTL,E.P, Caicoli, Díli. Foto/Elio dos Santos da Costa

Parlamentu Nasionál liohosi Komisaun E ne’ebé trata asuntu Infra-Estrutura to’o agora seidauk simu informasaun kona-bá projetu sira ho intensaun adjudikasaun direta iha EDTL,E.P durante ne’e.

Maske nune’e, Prezidente Komisaun E-PN,  Marcos Xavier, promete katak iha semana oin  Komisaun E bá halo fiskalizasaun direita bá iha EDTL.E.P no empreza públiku sira seluk.

Advertisement

“Semana oin ami sei halo fiskalizasaun bá EDTL,E.P,   Instituisaun Ekipamentu Jestaun  Apoiu Dezemvolvimentu Institutu Públiku (IGEADI, I.P) fatin sira ne’ebé maka ami seidauk bá ami sei bá hodi haree kondizaun no informasaun sira hosi autoridade kompetente sira iha instituisaun refere,” Deputadu Marcos Xavier hateten bá Hatutan.com iha PN, Sesta (02/02/2024).

“Ami nia fiskalizasaun iha Díli ne’e sei tama hotu bá iha liuliu bá iha sira ne’e maka ita bolu dehan empreza públiku ne’e ami sei bá haree direitamente haree sira nia kondisaun no iha tempu seluk ami sei tama bá ministériu ne’ebé tama iha área komisaun E nian hanesan Obras Públiku, Ministériu Planu no Investimentu Estratéjiku (MPIE), ho Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK),” Deputadu Marcos Xavier tenik.

Jornalista: Vito Salvadór/Jornalista Estajiária: Zita Menezes

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Justisa & Krime

Tauk Povu Lakon Konfiansa Ba Tribunál, Komisaun La Públika Valór Ezame Kandidatu Juízes

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli – Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Carmelita Caetano Moniz hatete, Kandidatu ne’ebé hetan valór ne’ebé to’o ba kritériu aprova sei hetan estatutu aptu, enkuantu sira ne’ebé la atinji valór ne’ebé determina sei konsidera la aptu, kandidatu sira ne’ebé la aptu iha direitu atu hato’o reklamasaun, no juri sei analiza reklamasaun hirak-ne’e antes foti desizaun.

Tuir Carmelita, servisu juis nian iha responsabilidade bo’ot iha sosiedade, tanba desizaun judisiál sira afeta diretamente direitu no moris sidadaun sira. Tanba ne’e, nia konsidera katak avaliasaun ba juis tenke hala’o ho kuidadu no tuir kritériu ne’ebé klaru.

“Valór ita labele tau, tanba sé juíz ida hetan valór ida ki’ik tebes, konfiansa povu nian ba tribunál oinsá? impaktu sosiál makas tanba ho ida ne’e mak juíz sira nia servisu la hanesan ita bai-bain. Juíz nia servisu ne’e servisu ida ne’ebé ita dehan depois de Maromak, segundu maromak iha mundu mak juíz sira ona, ema hotu-hotu tenki kumpri, sira haruka ba prizaun tenki ba, entaun ita tenki rezerva tebes sasan sira ne’e,” Dehan Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), Komisária Carmelita Caetano Moniz, iha Palásiu Governu, Kinta 15/10/2026.

Nia mós rejeita kona-ba diskriminasaun iha prosesu avaliasaun, nia afirma katak membru juri na’in tolu no sekretáriu ida mai husi Portugal, no sira la koñese kandidatu sira ne’ebé partisipa iha prosesu rekrutamentu.

“Primeiru la iha diskriminasaun ba valór tanba juri na’in 3 ho sira nia sekretáriu ida mai hotu husi ne’eba (Portugal) sira nein koñese kandidatu ida, ne’ebé ita atu ko’alia deskriminasaun husi ida ne’ebé? Afasta sira ne’e tanba valór la to’o, tuir regulamentu avaliasaun ne’ebé mak komisaun aprova katak ezame eskrita ne’e sira ne’ebé iha valór masimu di’ak liu ne’e mak 20,” Nia informa

Advertisement

Avaliasaun ba ezame eskrita hala’o tuir regulamentu ne’ebé komisaun aprova ona. Tuir nia, kandidatu ne’ebé hetan valór máximu 20 mak konsidera aptu ka pasa, enkuantu kandidatu ne’ebé hetan valór menus husi 10 la pasa.

Nia mós kompara sistema ne’e ho avaliasaun karreira iha instituisaun judisiál no Ministériu Públiku, ne’ebé uza kategoria kualifikadu no la kualifikadu. Nia konsidera katak publikasaun valór individual ba juis bele iha impaktu ba konfiansa públiku ba tribunál.

Vaga ne’ebé disponivel limitadu kompara ho númeru kandidatu sira, kandidatu na’in 32 kompete ba vaga ne’en (6) iha Tribunál Supremu Justisa, enkuantu kandidatu na’in 24 seluk kompete ba vaga sia iha Tribunál Rekursu.

Nia aumenta, kandidatu sira ne’ebé la hetan vaga iha faze ida bele hein oportunidade seluk atu partisipa iha prosesu seleksaun ba Tribunál Rekursu ka Tribunál Supremu Justisa, tuir vaga no kondisaun ne’ebé disponivel.

“Kandidatu sira ne’ebé la pasa iha prosesu seleksaun ba tribunál superior sira sei kontinua hala’o sira-nia funsaun nu’udar juis iha primeira instánsia, no bele partisipa fali iha konkorsu tuir regra no oportunidade ne’ebé disponivel,” Nia salienta.

Advertisement

Iha parte seluk, komisáriu José Pedro Camões, esplika, avaliasaun ba kandidatu sira hala’o tuir kritériu ne’ebé komisaun determina ona, ho rezultadu aptu no la aptu. Kandidatu sira ne’ebé la konkorda ho rezultadu avaliasaun bele uza sira-nia direitu atu hato’o reklamasaun.

“Ezame ne’e iha maneira rua atu fó valór tau aptu no la aptu, ida valór sufisiente ba leten mak aptu no ida númeru eskala ki’ik ne’e mak la aptu ne’ebé la’os buat foun ida, labele deskonfia, bai-bain dehan valór iha 6 ba leten ne’e valór ida di’ak, karik valór 5 mai kraik ne’e valór ida ladun di’ak, ne’ebé maneira atu avalia ne’e mak ida ne’e, se la aptu, sira bele uza sira nia direitu atu halo reklamasaun, depois juri sira sei hare’e sira nia reklamasaun ne’e atu fó fali desizaun seluk,” Esplika Membru Komisaun Rekrutamentu Juiz ba Tribunál Supremu Justisa (TSJ), José Pedro Camões.

Desizaun kona-ba prosesu avaliasaun no rekrutamentu juis nian tama iha kompeténsia Konsellu Superior Majistratura Judisiál, tuir lei no regulamentu ne’ebé vigora.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

 

Advertisement

Continue Reading

Nasionál

CAC Halo Sensibilizasaun ba PNTL Atu Prevene no Kombate Krime, Korupsaun Iha Timor-Leste

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli – Komisaun Anti-Korrupsaun (CAC) hala’o atividade sensibilizasaun no formasaun ba membru Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL), iha Sentru Formasaun Polísia, Comoro, Díli, ho objetivu atu hametin kooperasaun entre instituisaun rua ne’e, iha esforsu prevensaun no kombate krime komún no korupsaun iha Timor-Leste.

Komisáriu Adjuntu ba Prevensaun no Sensibilizasaun CAC, Rosario Salsinha Araújo, hatete, formasaun ne’e importante atu hametin kooperasaun entre CAC no PNTL, liu-liu iha komprensaun kona-ba krime no korupsaun, no oinsá atu hadi’a sistema servisu polísia nian.

“Formasaun ida ne’e atu aproxima tan Polísia, liu-liu komandante sira, atu bele komprende oinsá servisu sira liga ho asuntu kriminál no korupsaun. Ita hare’e mós oinsá atu hadi’a sistema servisu polísia nian, tanba nasaun enfrenta problema oi-oin ne’ebé polísia tenke hasoru, iha servisu balun ne’ebé liga ho korupsaun no balun seluk liga ho krime komún. Tanba ne’e, presiza kooperasaun no vontade tomak atu prevene no kombate krime sira ne’e,” dehan Komisáriu Adjuntu ba Prevensaun no Sensibilizasaun CAC, Rosario Salsinha Araújo ba jornalista sira iha Akademia Polísia, Comoro, Kinta-feira (15/10/2026).

Nia mós subliña katak PNTL iha responsabilidade importante atu mantein fiar públiku, tanba komunidade konsidera polísia hanesan instituisaun ne’ebé iha kna’ar atu garante seguransa no kumprimentu lei.

Advertisement

Tanba ne’e, nia apela atu membru PNTL hotu-hotu evita hahalok koruptu no komprende di’ak lei penál sira ne’ebé liga ho krime korupsaun.

“Ita tenke fó hanoin ba ema hotu, liu-liu instituisaun PNTL ne’ebé povu fiar, atu labele iha tendénsia komete aktu korupsaun. Instituisaun PNTL, ho nia estrutura tomak, tenke hola parte, koopera no komprende asuntu sira lei penál nian ne’ebé liga ho korupsaun,” nia hatutan.

Iha parte seluk, Segundu Komandante Institutu Superior Sentru Polísia, Superintendente Xefe, Joni Viana, hatete formasaun ne’e importante tanba iha relasaun ho Lei Nú. 17/2020 kona-ba medida prevensaun no kombate korupsaun.

Nia esplika, hanesan ajente seguransa no parte husi aparellu Estadu, membru PNTL presiza iha koñesimentu sufisiente kona-ba lei sira ne’e, atu hala’o kna’ar no misaun iha terrenu tuir prosedimentu no padraun ne’ebé lo’os.

“Formasaun ida ne’e importante tebes tanba liga ho Lei Nú. 17/2020 kona-ba medida prevensaun no kombate korupsaun, hanesan ajente seguransa no parte husi aparellu Estadu, PNTL tenke iha koñesimentu kona-ba lei sira ne’e, atu iha ezekusaun no misaun iha terrenu labele sala, maibé tenke tuir padraun ne’ebé loos,” Joni Viana afirma.

Advertisement

Atividade sensibilizasaun no formasaun ne’e sai hanesan parte husi esforsu atu hasa’e koñesimentu membru PNTL kona-ba prevensaun korupsaun, kumprimentu lei no hadi’a kualidade servisu polísia nian iha Timor-Leste.

Jornalista: Felix Fernandes

Continue Reading

Justisa & Krime

PM Xanana Husu Juri Halo Avaliasaun ho Di’ak Atu Hetan Juízes Kualifikadu ba Supremu Tribunál Justisa

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli– Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão husu ba membru juri internasionál sira atu hala’o prosesu avaliasaun ba kandidatu juízes sira ho di’ak, independente no imparsiál, hodi asegura katak kandidatu sira ne’ebé sei tuur iha Supremu Tribunál Justisa (STJ) iha kualifikasaun no kapasidade adekuada.

Pedidu ne’e Primeiru-Ministru hato’o durante enkontru ho membru juri internasionál sira, ne’ebé responsavel ba prosesu seleksaun juízes, hafoin prosesu teste eskrita remata ona no prepara atu tama ba faze entrevista.

Iha enkontru ne’e, Xanana apresia servisu ne’ebé juri sira hala’o to’o agora, no husu atu kontinua hala’o knaar ho responsabilidade, tuir padraun no espetativa Estadu nian.

“Enkontru ida ne’e atu fó esperansa ba malu, Primeiru-Ministru hakarak juri sira halo servisu ho di’ak tuir prespetiva ne’ebé mak ita no estadu nia hakarak,” Dehan, membru Komisaun rekrutamentu Juiz STJ, Komisária Carmelita Caetano Moniz, iha Palásiu Governu, Kinta, 15/10/2026.

Advertisement

Primeiru Ministru konfia tebes juri sira nia integridade, imparsialidade, independensia no juri sira nian esperiensia ne’ebé mak bo’ot tebes.
Primeiru-Ministru mós hato’o konfiansa ba integridade, imparsiálidade, independénsia no esperiénsia profisionál membru juri sira nian. Nia subliña katak avaliasaun ne’ebé hala’o ho di’ak sei ajuda identifika kandidatu Timoroan sira ne’ebé iha kualifikasaun atu hala’o knaar nu’udar juízes iha Supremu Tribunál Justisa.

“Primeiru Ministru konfia tebes juri sira nia integridade, imparsialidade, independensia no juri sira nian esperiensia ne’ebé mak bo’ot tebes. Tanba ne’e Primeiru-Ministru husu atu ho kapasidade ne’ebé juri sira iha atu halo avaliasaun teste ida ne’ebé di’ak hodi hetan ita nia Timor oan sira ne’ebé kualifikadu hodi ba tu’ur iha Supremu Tribunál Justisa, ida ne’e mak PM husu tanba hakarak hari’i Supremu Tribunál Justisa ho juízes sira ne’ebé mak kualifikadu no juri sira mós komprometidu katak sei halo servisu ida ne’ebé mak di’ak ba rai ida ne’e,” Informa Komisária Carmelita.

Juri sira mós lori sira nia naran no instituisaun ne’ebé sira servisu antigamente dehan sira sei halo forma hotu-hotu ho di’ak atu hetan rezultadu ne’ebé di’ak.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement
Continue Reading
Advertisement

Trending