Connect with us

Polítika

Horta Propoin no Xanana Konkorda Nomeia Kuadru FRETILIN Sira bá Embaixadór

Published

on

Hatutan.com (07 Setembru 2023), Díli- Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta propoin ona atu nemeia kuadru partidu FRETILIN balun hodi hala’o misaun diplomata iha rai-li’ur hanesan embaixador Timor-Leste nian.

Lee Mós: Nomeia bá Governadór BCTL, Vise-Ministru Finansas Helder Lopes Sei Hein Dokumentu Ofisiál

Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta. Foto/Elio dos Santos da Costa

Daudaun ne’e informasaun ne’ebé Hatutan.com asesu hosi fontes balun husi Palásiu Prezidensiál  ne’ebé husu atu labele publika nia identidade katak kuadru FRETILIN na’in-tolu mak atualmente tama ona iha lista ne’ebé propoin hosi Prezidente Repúblika, José Ramos-Horta no hetan mós aseitasaun hosi Primeiru-Ministru (PM), Xanana Gusmão, atu nomeia nu’udár Embaixadór.

Kuadru FRETILIN nian na’in-tolu ne’e mak  hanesan; Alex Tilman nomeia  hanesan embaixadór Timor-Leste nian  bá Singapura,  Lukenu Alkatiri hanesan Embaixadór bá Tailándia ho Adaljiza Albertina Xavier Reis Magno nomeia nu’udár Embaixadora bá Nova Zelándia.

Advertisement

Fones ne’e hatutan, Alex Tilman ho Lukenu Alkatiri konfirma ona sira-nia disponibilidade hodi asume misaun Estadu Timor-Leste nian ne’e hodi hala’o misaun diplomata iha nasaun sira ne’ebé sira atu bá. Maibé eis-Ministra Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun iha Governu da-8 nian, Adaljiza Magno mak sei tetu no seidauk hatudu nia prontidaun atu bá hala’o kna’ar nudár embaixadora bá Nova Zelándia.

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta afirma sei halo mudansa ba Embaixadór hotu-hotu Timor-Leste nian maibé sei lahalo politizasaun ba Embaixadór foun sira ne’ebé sei representa estadu Timor-Leste iha rai liur.

Bainhira Hatutan.com konfirma  ho Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta, nia la responde detallu kona-bá nomeasaun kuadur partidu FRETILIN nian na’in-tolu ne’e. Ramos-Horta ho diplomasia lia-tun dehan, nomeasaun bá Embaixadór foun sira sei la haree bá kór partidu polítika, tantu hosi FRETILIN, CNRT ka PD, importante mak iha koñesimentu di’ak no bele kontribui bá mandatu kooperasaun bilateral Timor-Leste nian iha rai-li’ur.

“Nomeasaun bá kargu embaixadór sei laiha politizasaun. Ha’u la haree bá kuadru ne’e FRETELIN ka CNRT, ha’u hare bá ema nia estudu, ema nia koñesimentu bá língua, nia matenek no buat sira ne’e hotu. Ne’e mak Ha’u ko’alia ho maun boot Xanana no nia konkorda no nia (Xanana-red)hateten laiha politizasaun,” José Ramos-Horta hateten hodi responde Hatutan.com bainhira vizita Ospitál Nasionál Guido Valadares (HNGV, sigla portugés), Kinta (07/09/2023).

Xefe Estadu afirma liután katak Embaixadór foun ne’ebé sei representa Estadu Timor-Leste tenke matenek no dominante iha língua, signifika nomeasaun bá embaixadór foun sira sei laiha politizasaun, ema ne’e bele FRETILIN, bele CNRT, bele PD ka bele independente.

Advertisement

“Embaixadór foun sei laiha politizasaun,  nia bele mai husi kuadrus partidu CNRT, FRETILIN, PD ou bele mós independente. Ha’u buka mak kuadru kareira nian, buka ema ne’ebé joven, jerasaun foun, ko’alia língua, estudu boot ne’e mak ha’u buka, mas la’ós ha’u mesak, ha’u konsulta ho Primeiru-Ministru, Prezidente la’ós nomeia arbiru.” Ramos-Horta subliña.

Informasaun seluk ne’ebé mós Hatutan.com asesu katak eis-Ministru Justisa  (2012-2017) nu’udár mós eis-Ministru Negósiu Estranjeiru no Kooperasaun (2017-2020)Dionísio da Costa Babo Soares, atuál Prezidente Komisaun Polítika Nasionál (CPN) partidu CNRT nian nomeia bá Embaixadór bá ONU.

Iha mós informasaun katak Sekretáriu Jerál Partidu Demokrátiku (PD) atuál Membru Parlamentu Nasionál António da Conceição nomeia bá Embaixadór Timor-Leste nian bá Indonézia  no Nivio Leite Magalhães nu’udár Embaixadór Timor-Leste bá Kuba.

Embaixadór Timor-Leste nian sira iha rai-li’ur sei troka hotu iha tempu badak nia laran no tuir Prezidente Repúblika,  José Ramos-Horta katak nia sei nomeia hikas embaixadór foun, joven no iha koñesimentu di’ak.   

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Trending