Connect with us

Polítika

Xanana Nomeia Lúcia Lobato Lídera Grupu Traballu bá Reforma Seitór Justisa

Published

on

Hatutan.com, (14 Agostu 2023), Díli—Primeiru-Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão liu hosi Despaixu númeru 03/PM/VIII/2023 kona-bá kriasaun grupu traballu bá reforma Seitór Justisa, nomeia Eis Ministra Justisa, Lúcia Maria Brandão Freitas Lobato hanesan koordenadora.

Lúcia Maria Brandão Freitas Lobato. Foto: dok Lucia Lobato.

Despaixu ne’e publika ona iha Jornál Repúblika tanba IX Governu Konstitusionál iha determinasaun atu promove reforma Seitór Justisa ho objetivu atu iha transparénsia no responsabilidade ba sidadaun sira.

Lee Mós: Reforma Setór Justisa no Administrasaun Públika Sai Mós Prioridade CNRT

“Situasaun atuál seitór justisa ne’ebé karakteriza ho enkuadramentu legál ne’ebé defisiente ka la apropriadu ba ita-nia realidade, infraestrutura no difikuldade ne’ebé la sufisiente kona-bá formasaun no kualifikasaun ba ita-nia rekursu umanu no kondisaun fundamentál sira atu permite assesu justisa ba ema hotu,” Hatutan.com sita despaixu.

Advertisement

Relasiona ho Artigu 6 númeru 3 hosi Dekretu-Lei númeru 46/2023, 28 Jullu, ne’ebé define katak “Hosi Xefe Governu, Primeiru-Ministru iha kompeténsia atu fó sai diretiva sira ne’ebé ho objetivu ba kualkér membru Governu no atu foti desizaun kona-bá assuntu sira inklui área sira ne’ebé atribui ba kualkér Ministériu ka Sekretáriu Estadu, nune’e mós kria komisaun ka grupu servisu sira ne’ebé iha kompeténsia Governu nian.

Nune’e, bazeia ba parágrafu 3 hosi artigu 6 Dekretu-Lei númeru 46/2023 28 Jullu, determina hanesan tuir mai ne’e:

Kriasaun grupu traballu ba reforma Seitór Justisa nian, depende ba Primeiru-Ministru, nu’udár dalan ida atu responde ba nesesidade atu fornese estrutura agil ida ba Governu, ne’ebé ho ekuididade, sai hanesan pontu fokál ida ho entidade hotu-hotu ne’ebé kompostu hosi setór justisa.

Funsaun prinsipál  hosi Grupu Traballu maka koordena no elabora proposta téknika no polítika sira ne’ebé sei permite, iha diálogu ida-ne’ebé liga ho instituisaun hotu-hotu iha seitór ne’e, atu promove implementasaun programa governu nian, atu atualiza planu estratéjiku ba seitór 2011 -2030 (PEJ), no mós atu dezenvolve proposta sira ne’ebé rezulta hosi estudu hirak ne’ebé foin lalais liu kona-bá funsionamentu sistema justisa formál.

Grupu traballu sei iha funsaun barak liu ne’ebé Primeiru Ministru fó, tanba ne’e maka  Lucia Maria Brandão Freitas Lobato hetan nomeasaun nu’udár koordenadora ba grupu servisu.

Advertisement

Membru grupu traballu barak liu maka nomeadu tuir orden Primeiru-Ministru nian.

Órgaun no servisu sira administrasaun publika nian tenke kolabora ho grupu servisu nian, hodi kumpre ho rigorozu prinsípiu konstitusionál, separasaun podér, ho informasaun no fornese dokumentu sira ne’ebé sira husu atu kumpre misaun ne’e.

Apoiu administrativu ba grupu servisu ne’e fornese hosi Gabinete Primeiru-Ministru no Orden ne’e vigora iha loron ne’ebé publika iha Jornál Repúblika.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement
Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Polítika

Opozisaun kestiona prioridade orsamentu sira kontinua konsentra de’it ba setór petroliferu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading

Polítika

FRETILIN Kestiona no Duvida, Sé Mak Benefisiáriu Direta OJE 2027

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Trending