Hatutan.com, (10 Novembru 2022), Díli-Iha fulan-Dezembru 2022, Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK) sei inisia uluk operasaun  bís 10 ho rute Díli-Kupaun bá-mai.

Lee Mós : RI-TL Uji Coba Armada DAMRI Rute Kupang-Dili

Bís DAMRI hosi Indonézia koko halo operasaun terestre RI-TL
iha loron 11 fulan-Outubru 2022. Foto/Dok.Hatutan.com

Operasaun bís 10 ne’e baze bá akordu resiprósidade ne’ebé mak antes ne’e Governu Timor-Leste ho Repúblika Indonézia (RI) asina iha fulan-Jullu iha ámbitu vizita traballu  Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta nian bá Indonézia.

“Tuir reuniaun ne’ebé ita hala’o iha tinan kotuk iha Kupaun ne’ebé deside dehan iha fulan-Dezembru agora, ita atu realiza, antes de Natál, ita bele realiza,” Diretór Jerál Ministériu Transporte no Komunikasaun (MTK), Gaspár de Araújo, hateten bá Hatutan.com, hafoin partisipa iha debate jeneralidade OJE 2023 iha PN, Kuarta (09/11/2022).

Daudaun ne’e Timor-Leste, liuhosi empreza timoroan sira balu hahú ona halo preparasaun bá bís ne’ebé atu halo operasaun, nune’e mós iha Indonézia. Nune’e, tuir planu, to’o iha fulan-Novembru ne’e nia rohan, Timor-Leste bele kontakta ona bá Indonézia atu bele halo  lansamentu operasaun.

“Tán ne’e maka ita hatán sira mai halo site visite. Maibé, sira rasik prontu, ne’ebé, lais liu mak fulan-Dezembru ne’e. Ne’ebé hosi parte rua tenke prontu hotu ona mak ita halo lansamentu,” Gaspár de Araújo, hateten.

Empreza públika DAMRI iha Indonézia, sira mak sei fornese bís mai operasaun iha TL-RI. Iha Timor, tanba laiha empreza públika ruma ne’ebé mak atu trata kona-bá bís. Entaun, MTK deside hodi fó bá setór privadu sira mak sei hatama bís. Parte MTK mós halo ona koordenasaun ho setór privadu sira mak hanesan CCI-TL ho AEMTL (Asosiasaun Empreza Muller Timorense).

Transporte bís hirak ne’e uainhira to’o ona iha Timor-Leste, tuir lei, Diresaun Nasionál Transporte Terrestre (DNTT) sei emite uluk lisensa bá sira hafoin mak halo operasaun.

Tuir akordu ne’ebé asina ona entre Governu TL-RI katak iha faze dahuluk, sei hahú uluk ho bís 10, katak Timor-Leste prepara bís lima (5) no Indonézia nian mós bís lima (5). Maibé, iha faze daruak, sei haree kona-bá demanda, uainhira númeru pasajeiru aumenta, foin aumenta tan bís.

Kona-bá présu, sei hasa’e tuir kualidade bís ne’ebé mak iha ona. Tanba bís ne’ebé setór privadu sira prepara ne’e, instala mós AC, sentina-fatin iha laran, televizaun sira, internet, inklui asesória sira bá karrega telefone nian, buat hotu kompletu. Bís hirak ne’e, ho tipu bís turista, bís komérsiu, no mós bís ida ne’ebé mak kondisaun di’ak.

Iha akordu resiprósidade ne’e, hatuur ka temi mós fatin hirak ne’ebé mak bís sira atu estasiona bá. Ezemplu, iha Timor-Leste, hosi Dili, Tibar, Liquiça, Maubara, Batugade. Indonézia nian, opera hosi Kupaun, mai estasiona ka para iha Soe, kontinua mai Kefa, Atambua, Batugade, depois mai liu kapitál Dili.

“Bís sira-ne’e hosi Kupaun mós mai to’o Dili, ita-nian mós bá to’o Kupaun. Ne’ebé, bís nia para fatin ne’e iha kedan. Entaun bís ne’e to’o de’it iha fatin ne’ebé mak determina tiha ona,” Gaspár de Araújo, hateten tán.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres