Connect with us

Polítika

Reuniaun KM Delibera no Fó Podér ba Ministru Na’in-Haat Asina Akordu ho Xina

Published

on

Hatutan.com (01 Juñu 2022), Díli—Konsellu Ministrus hala’o sorumutuk iha auditóriu Ministériu Finansas, iha Dili, no aprova ona  Proposta Rezolusaun Parlamentu Nasionál ne’ebé ratifika Emenda Doha nian ba Protokolu Quioto, ne’ebé aprezenta hosi Ministra Negósius Estranjeirus no Kooperasaun, Adaljiza Albertina Xavier Reis Magno. Protokolu Quioto ne’e maka tratadu internasionál ida iha ne’ebé nasaun sira ne’ebé asina akordu ne’e halo kompromisu hodi hamenus sira-nia emisaun gas ida-idak ne’ebé halo efeitu estufa iha atmosfera. Emenda Doha ba Protokolu ne’e mós hanesan kontributu importante ida hasa’e konsiénsia no mobilizasaun kona-ba nesesidade no ezijénsia ba esforsu boot ida nivel globál nian hodi kombate alterasaun klimátika sira, liuliu liuhosi hamenus emisaun gas ne’ebé halo efeitu estufa porsentu 5, iha média. Emenda neé ratifika ona hosi nasaun 147.

Reuniaun KM. Foto/media KM.

Konsellu Ministrus delibera hodi autoriza Ministru Transportes no Komunikasaun, José Agustinho da Silva, atu negosia Akordu ida Servisu Aéreu nian sira entre Governu Repúblika Populár Xina no Governu Repúblika Demokrátika Timor-Leste.

Lee Mós:KM Aprova Aprojetu Proposta Lei ba Autorizasaun Lejislativa Rekuperasaun Empreza

Konsellu Ministrus delibera hodi fó podér tomak ba Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Joaquim Amaral, hodi asina Akordu Kooperasaun Ekonómika no Téknika entre Governu Repúblika Populár Xina no Governu Repúblika Demokrátika Timor-Leste.

Advertisement

Konsellu Ministrus delibera mós hodi fó podér tomak ba Ministra Saúde, Odete Maria Freitas Belo,  hodi asina Akordu ida iha área Saúde nian entre Governu Repúblika Populár Xina no Governu Repúblika Demokrátika Timor-Leste.

Konsellu Ministrus delibera mós hodi fó podér tomak ba Ministru Asuntus Parlamentares no Komunikasaun Sosiál, Francisco Martins da Costa Pereira Jerónimo, hodi asina akordu ida ho Administrasaun Rádiu no Televizaun Nasionál Repúblika Populár Xina.

“Konsellu Ministrus delibera mós hodi fó podér tomak ba Ministru Asuntus Parlamentares no Komunikasaun Sosiál, Francisco Martins da Costa Pereira Jerónimo, hodi asina akordu ida entre Governu Repúblika Populár Xina no Governu Repúblika Demokrátika Timor-Leste ba kontinuasaun prosesu dijitalizasaun Rádiu no Televizaun Timor-Leste no ba faze daruak projetu televizaun dijitál Terrestre,” Hatutan.com sita Komunikadu.

Konsellu Ministrus aprova projetu dekretu-Lei kona-ba altersaun Dahuluk ba Dekretu-Lei nu. 16/2004, loron 1 fulan-outubru, ne’ebé aprova ona Lei Kooperativa nian sira, ne’ebé aprezenta hosi Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Joaquim Amaral. Ho alterasaun dahuluk ba Dekretu-Lei ne’e, introdús ona alterasaun balu ne’ebé bele sai nu’udar insentivu ida ba setór ne’e, tanba kooperativa sira importante tebes ba dezenvolvimentu ekonómiku Nasaun nian.

Iha sekuénsia hosi alterasaun ida-ne’e, Konsellu Minitrus aprova projetu Dekretu-Lei tolu, ne’ebé aprezenta mós hosi Ministru Koordenadór Asuntus Ekonómikus, Joaquim Amaral.

Advertisement

Dahuluk maka projetu Dekretu-Lei kona-ba Kooperativa komersializasaun nian. Diploma ne’e atu estabelese rejime jurídiku espesífiku ba kooperativa komersializasaun nian.

Daruak maka projetu Dekretu-Lei kona-ba Kooperativa agríkola sira. Diploma ne’e atu fó espresaun legál ba tendénsia atuál no futura sira kona-ba alargamentu hosi área tradisionál intervensaun nian kooperativa agríkola sira.

Datoluk maka projetu Dekretu-Lei kona-ba Kooperativa peska sira. Diploma ne’e atu fó kuadru legál ida ne’ebé kompletu liu ba kooperativa peska nian sira, ne’ebé bele permite dezenvolvimentu peska sira iha Timor-Leste. 

Ikusliu, Konsellu Ministrus aprova projetu Deliberasaun nian, ne’ebé aprezenta hosi Primeiru-Ministru, Taur Matan Ruak, kona-ba Autorizasaun despeza no autorizasaun hodi loke prosedimentu aprovizionamentu  ba adjudikasaun kontratu ba akizisaun servisu jestaun ezekusaun Estratéjia ba Implementasaun Sistema Identifikadór Úniku (ID Úniku), definisaun tipu prosedimentu atu adota no autoriza selebrasaun kompromisu plurianuál relasiona ho ezekusaun kontratu ne’ebé atu adjudika. Ho deliberasaun ne’e, Konsellu Ministrus deside hodi autoriza abertura prosedimentu aprovizionamentu nian ida, hosi tipu Konkursu Públiku Internasionál, ho valór másimu US$ 13.814.201 (dolar amerikanu millaun sanulu resin-tolu, rihun atus ualu, sanulu resin haat, atus rua no ida), hodi autoriza mós Ajénsia Teknolojia Informasaun no Komunikasaun, I.P. hodi jere ezekusaun Estratejia ba Implementasaun sistema Identifikadór Úniku (ID Úniku) iha rejime plurianuál.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending