Connect with us

Polítika

TL Sei Adopta Dokumentu Fraternidade Umana iha Kurríkulu Nasionál

Published

on

Hatutan.com, (12 Maiu 2022), Díli—Timor-Leste (TL), sei adopta dokumentu Fraternidade Umana iha kurrikulu nasionál.

Kona-bá ne’e, Prezidente Repúblika eleitu, José Manuel Ramos-Horta hasoru-malu ho Prezidente Parlamentu Nasionál (PPN), Aniceto Guterres, hodi deskute progressu no prosesu kontinuasaun Parlamentu Nasionál nian ba atualizasaun dokumentu ne’e.

Lee Mós: Papa Francisco Simpatia Boot atu Vizita TL iha 2022

Advertisement

Deklarasaun Fraternidade Umana ne’ebé Timor-Leste sei adopta ba kurrikulu nasionál ne’e nu’udár dokumentu ida ne’ebé mai hosi inisiativa Papa Francisco ho Grand Imán hosi Meskita Al-Azhar Kairo.

Prezidente Repúblika eleitu, José Ramos-Horta ba Jornalista sira hafoin hasoru malu ho PPN, Kinta (12/05/2022) hateten, deklarasaun kona-bá fraternidade umana ne’e Asembleia Jerál Organizasaun Nasaun Unida (ONU) rasik, tinan hirak liubá halo ona rezolusaun ida atu sai hanesan loron mundiál no dokumentu ida ne’e Amu Papa rasik ho Gran Imán mak halo iha tinan 2019.

Liu hosi dokumentu importante ne’e, autór prinsipál hanesan Amu Papa ho Gran Imán apela ba Governu sira iha mundu tomak atu adopta nu’udár dokumentu nasionál atu bele tama iha kurrikulu eskola nian hodi eduka, sensibiliza no inspira joven sira no sosiedade tomak ba buat importante tebtebes mak hametin dame iha rai hotu-hotu.

“Amu Papa Francisco no Gran Imán husu atu dokumentu Fraternidade Umana sai dokumentu edukativa ida atu tulun foinsa’e sira no eduka sosiedade ne’e ba hametin dame iha mundu,” José Ramos-Horta hateten.

Fraternidade Umana iha juri internasionál ida ne’ebé iha Amu Papa Francisco no Gran Imán nia okos no Prezidente eleitu rasik halo parte no ko’alia ona ba ida-ne’e, desde 2021 to’o oras ne’e hola parte iha ekipa juri no úniku hosi nasaun sira iha Azia.

Advertisement

Liu hosi Fraternidade Umana sei estabelese prémiu internasionál ba sidadaun ka péritu sira ne’ebé merese tuir observasaun no avaliasaun hosi juri sira no iha tinan ne’e halo iha Abu-Dhabi, maibé Prezidente eleitu la marka prezensa tanba Timor-Leste iha hela periúdu eleisaun.

“Ha’u ko’alia ho lider sira hotu-hotu, Prezidente Parlamentu Nasionál, Sekretáriu Jerál Partidu FRETELIN Mari Alkatiri, Primeiru Ministru Taur Matan Ruak,  Prezidente Repúblika Francisco Guterres Lú Olo no Maun boot Xanana no sira hotu konkorda atu Timor-Leste adopta dokumentu ida-ne’e ba kurrikulu nasionál,” nia informa.

Sorumutu ida-ne’e halo atu rona no haree prosesu iha Parlamentu Nasionál la’o oinsa no PPN informa katak, bankada Parlamentár sira, hotu-hotu konkorda no PN prepara ona rezolusaun ida atu plenária bele aprova.

Bainhira Parlamentu Nasionál halo aprovasaun ba dokumentu Fraternidade Umana ne’e, Timor Leste sei sai hanesan primeiru país iha mundu, ne’ebé Parlamentu Nasionál no Estadu adopta desizaun ida atu halo dokumentu ne’e sai dokumentu ofisiál no haruka tuir kanál Governu nian ba Ministériu Edukasaun depois iha tempu ne’ebé bele hahú tama iha kurríkulu eskola sira nian.

Jornalista: Vito Salvadór

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending