Connect with us

Polítika

Austrália Prioritiza Apoiu iha Programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun

Published

on

Hatutan.com, (04 Abríl 2022), Dili-Governu Austrália liuhosi sira-nia embaixada iha Timor-Leste, iha kompromisu boot hodi prioritize nia apoiu mai povu Timor-Leste iha programa bolsa da mãe jerasaun foun ninian.

Embaixadór Austrália iha TL, Bill Costello foto hamutuk ho Vise Primeira-Ministra, no Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), Armanda Berta dos Santos. Foto/Hatutan.com

Embaixadór Austrália iha TL, Bill Costello hateten, Governu Austrália no Timor-Leste, hakarak servisu hamutuk iha kestaun barak, liu-liu kona-bá igualdade no jéneru, programa kona-bá oinsá mak atu hakotu violénsia hasoru feto no labarik feto sira, inklui fó apoiu iha programa defisiénsia nian, no nutrisaun ninian ne’ebé importante tebe-tebes ba dezenvolvimentu ema nian iha Timor-Leste.

“Programa ida ne’ebé importante tebetebes ne’ebé ohin ami diskute mak, programa ida ne’ebé hanaran “bolsa da mãe jerasaun foun,” Embaixadór Austrália iha TL, Bill Costello hateten ba jornalista sira, hafoin halo reuniaun ho Vise Primeira-Ministra (VPM), Armanda Berta dos Santos, iha Salaun MSSI, Caicoli, Segunda (04/04/2022).

Bill Costello hatutan, iha programa bolsa da mãe jerasaun foun ne’e, sei apoiu osan ba inan no labarik sira ne’ebé sira nia idade  ki’ik, atu reforsa família sira, hodi bele fó nutrisaun di’ak ba sira-nia oan.

Advertisement

Atu atinje meta hirak ne’e, Austrália nia ekipa tékniku sira halo hela servisu ne’ebé mak maka’as  tebes hamutuk ho Ministériu Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), atu haree oinsá bele halo rejistu ba inan sira, hodi bele asesu ba osan liuhosi programa ne’e.

Programa ne’e sei lansa iha tinan 2022 nia klaran, no munisípiu Ainaro, Bobonaro, no Rejiaun Administrativa Espesiál Oé-cusse Ambeno (RAEOA), mak sai hanesan projetu pilotu ida, molok implementa tán ba munisípiu 10 seluk iha territóriu Timor-Leste.

“Ida ne’e hanesan ezemplu ida, sé ita halo di’ak ho programa ne’e di’ak tebes, ita sei haluan liután iha munisípiu hotu-hotu. Maibé ,ami koko atu téknikamente halo ida uluk ne’e di’ak liu lai, hodi nune’e bele sai ezemplu ba munisípiu hotu,” Embaixadór Bill Costello esplika tán.

Implementasaun ba programa ne’e, Governu Austrália valór orsamentu hamutuk tokon-hitu, dollár Australianu ka ekivalente ho  US$5,000,000.00.

Embaixadór Bill Costello sente priviléjiu no haksolok tebes, tanba bele hasoru ho Vise Primeira-Ministra no Ministra Solidariedade Sosiál no Inkluzaun (MSSI), Armanda Berta dos Santos, hodi ko’alia kona-bá asuntu sira dezenvolvimentu ema no mós ho programa protesaun sosiál ninian.

Advertisement

Liuhosi karta komunikadu, Vise Primeira-Ministra, Armanda Berta dos Santos, hato’o nia apresiasaun profundal ba suporta ne’ebé durante ne’e Governu Austrália oferese ona mai TL, no ohin, kontinua koopera tán planu sira ba oin. 

“Apresiasaun profunda ba suporta ne’ebé Governu Austrália oferese mai Governu Timor-Leste espesialmente apoiu vasina mai povu no hatudu rezultadu ne’ebé signifikante tebes kona-bá pandémia surtu Covid-19,” Armanda Berta dos Santos hateten.

Primeira Ministra Interina ne’e dehan, 2021 nudár tinan ne’ebé difisil tebes, maibé ohin ho esforsu no kompromisu boot entre nasaun Australia ho Timor-Leste, bele konsege ultrapasa situasaun sira ne’e hodi hasa’e imunidade populasaun nian, liuhosi vasina ne’ebé kontinua fornese to’o ohin loron iha territóriu laran tomak.

Governante ne’e mós husu atu hametin liután koordenasaun efetivu ho liña ministériu sira iha setór sosiál nian ho integradu, inklui hametin komunikasaun ho Ministériu Finansa (MF), liuhosi diresaun jerál Planeamentu no Orsamentu no ANAPMA.

Governu hili setór sosiál sai nudár ezemplu ida di’ak liu ba setór sira seluk bazeia ba mekanizmu ne’ebé uza ho entidade sira, atu iha koordenasaun liután, no estruturadu kompara ho setór seluk.

Advertisement

“Agradese ba programa Bolsa da Mãe Jerasaun Foun nudár investimentu di’ak ba futuru,” Armanda Berta dos Santos hateten.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Nasionál

Programa Uma Dignu Avansa, Uma 25 Prontu atu Inaugura

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubro 2026), Díli-Governu sei halo inaugurasaun ba uma dignu hamutuk 25 iha munisípiu Manatuto, Postu Administrativu Natarbora, no Munisípiu Manufahi postu administrativu Fatuberliu, nu’udar parte husi programa uma dignu ne’ebé sei kontinua dezenvolve iha munisípiu sira seluk.

Inaugurasaun ne’e sei fó prioridade ba uma sira ne’ebé konstrusaun kompletu ona no prontu atu hetan utilizasaun husi família benefisiária, atu nune’e sira bele hahú hela iha uma foun ne’ebé seguru no dignu.

“Iha loron 22 agora ne’e ita sei halo inaugurasaun ba uma dignu primeiru iha Fatuberliu no depois tuir mai sei iha Natarbora, no restu ne’e sei iha prosesu, uma sira ne’ebé atu inaugura ne’e tenki prontu 100%. Ita tenki inaugura ona uma ne’e para ema bele hela ona, lae hein fali uma ne’ebé mak seidauk hotu dala ruma ema labele hela lalais, uma ne’ebé kompletu los ona mak iha Fatuberliu, dau-daun ne’e iha uma 25 mak ita sei halo inaugurasaun,” Dehan Vise-Primeiru-Ministru, Ministru Sosiál no Ministru Dezenvolvimentu Rurál no Abitasaun Komunitáriu, Mariano Assanami Sabino ba Hatutan.com iha Ministérii Finansas, Aitarak-laran, Kuarta14/10/2026.

Iha faze tuir mai, iha mós planu atu halo estudu kona-ba konstrusaun uma tanba sei halo uma ho vertikál.

Advertisement

Programa uma dignu ne’e sai parte husi prioridade iha planu ministériu, depois durante tinan 20 independénsia, Governu fó atensaun bo’ot ba infraestrutura bázika, hanesan estrada, eletrisidade no bee-moos.

Agora, Governu hakarak aumenta investimentu iha setór uma, liu-liu atu garante katak juventude ho idade 18 ba leten bele asesu ba uma dignu.

“Ita iha moto katak ha’u nia uma mak ha’u nia moris mak sai nu’udar mensajen prinsipál husi programa ne’e. Uma la’ós de’it fatin atu hela, maibé mós símbolu dignidade, seguransa no estabilidade ba moris família ida,” Hatete Vise-Primeiru-Ministru

Programa ne’e sei kontinua to’o responde ba nesesidade populasaun, tanba iha konstituisaun hatete katak sidadaun hotu-hotu iha direitu atu asesu ba uma ne’ebé dignu no apropriadu.

Além husi fornese uma ne’e integra mós ho atividade ekonómika no dezenvolvimentu rurál, atu ajuda família benefisiária hasa’e rendimentu no hadi’a sira-nia kondisaun moris.

Advertisement

“Uma dignu ne’e integra mós ho oinsá mak atu hamenus kiak tanba ne’e mak ita integra ho atividade ekonomika, dezenbolvimentu rurál sei fasilita oinsá para sira bele iha rendimentu, tanba uma dignu sira ne’e sei selu la’os gratuita, selu mais kuandu nia rendimentu ne’e to’o ona $500 ba leten, katak tenki hadia nia ekonomia para ita halo uma nia dihnu iha laran tanba nia ekonomia komesa iha ona para bele halo manutensaun ba uma no bele iha sustentabilidade,” Assanami informa

Programa uma dignu ne’e mós sei liga ho edukasaun, liuhusi AHHA Education, ne’ebé sei oferese kursu lian Inglés no Portugés gratuitu ba labarik sira husi família benefisiária.

Além ne’e, kondisaun edukasaun no asesu ba eskola ne’ebé di’ak sei sai parte importante atu prepara labarik sira ba futuru, no ajuda sira iha oportunidade atu dezenvolve an no kontribui ba família no sosiedade.

“Konstrusaun uma ne’e tekniku sira hare’e katak maximu tau iha $40.000 mil mais agora sira atu hadia fali parese sei liu uitoan husi ida ne’e, mais realidade ne’e uma kuartu 4, uma ne’e se ita halo privadu mós ho $40.000 ne’e mós dala ruma ita la halo uma hanesan ne’e. Tanba ne’e mak ha’u husu ba tékniku sira tenki seriedade, survey no kompañia mós tenki iha lukru, tanba ne’e mak difikuldade kompañia mós dala ruma sira menan tiha tender mais la iha benefisiu, ida ne’e tékniku sira tenki hare’e para kada programa ka projetu ne’ebé mak ita halo tenki iha benefisiu ba kompañia para sira bele esforsu halo servisu,” Termina Assanami.

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

Advertisement

Continue Reading

Polítika

Iha informasaun, Xanana sei “tula-liman” ba Ramos-Horta rekandidata ba PR 2027-2032

Published

on

By

Hatutan.com, (08 Outubru 2026), Díli—Eleisaun Prezidensiál Timor-Leste  periódu 2027-2032 besik daudaun ona. Iha ona kandidatu lubuk ida mak hala’o sira-nia movimentu atu hanesan mini kampaña hodi prepara aan ba enfrenta eleisaun prezidénsial ne’ebé sei hala’o entre fulan-Marsu tinan 2027. 

(more…)

Continue Reading

Polítika

Governu submete proposta OJE 2027 billaun 2.5 USD ba Parlamentu Nasionál

Published

on

By

Reportajen: Felix Fernandes

(more…)

Continue Reading
Advertisement

Trending