Connect with us

Edukasaun

UCT Apósta Kualidade Hodi Prodús Foin-sa’e Util Ba Nasaun

Published

on

Hatutan.com, (24 Marsu 2022), Díli- Atu bele garante kualidade hanorin no iha investigasaun sientífiku ne’ebé garante valór umanu foin-sa’e sira nian iha sosiedade,  Universidade Católica Timorense (UCT) apósta  liubá kualidade atu bele prodús intelektuál foin-sa’e sira util ba nasaun.

Notísia iha Relasaun: UCT São João Paulo II Sai “Lalenok” ba Sosiedade

Serimónia inaugurasaun edifísiu foun  UCT no lansa tinan letivu foun UCT, 24 Marsu 2022. Foto/Hatutan.com

Arsebispu Metropolitana Dioseze  Díli, Dom Virgílio do Carmo da Silva,  hateten, UCT nia misaun mak promove kriasaun, transmisaun no difuzaun krítika hosi siénsia, teknolojia, arte no kultura liu hosi artikulasaun iha ensinu investigasaun sientífika no estensaun iha domíniu oin-oin ba dezenvolvimentu integradu ser umanu  no bem-estár komunidade nasionál no internasionál liu hosi roman fiar kristaun nian.

UCT mós iha vizaun atu hanorin no iha investigasaun sientífiku proporsionadu iha edukasaun ba pesoa umana tomak, morál, espirituál no intelektuál hodi forma futuru lider Timor-Leste no mundu liu hosi auspísius fiar Katólika.

Advertisement

Haree ba prinsípiu no vizaun no misaun ne’ebé atu apósta ba kualidade UCT, Dom Virgílio fiar metin sei oferese kursu preopodetico ba estudante sira molok frekuente aula normál hodi hasae estudante sira nia koñesimentu iha lingua, liuliu língua portugés no inglés.

Arsebispu Metropolitana Díli, Dom Virgílio do Carmo da Silva, SDB, iha nia entrevista ho jornalista sira hateten, iha Timor Leste universidade barak ona tamba ne’e UCT hamriik la’ós atu halo kompetisaun, maibé atu kompleta ho objetivu prinsipál mak hakle’an estudu espesífiku ba foin-sa’e sira atu sira sai ema ne’ebé iha kualifikasaun no abilidade di’ak iha sosiedade no util ba nasaun.

“Igreja iha Timor Leste dezde uluk kedas hanoin ona atu harii universidade ida ne’ebé ho kor katóliku no iha nia identidade rasik ne’ebé apósta ba kualidade iha formasaun espirituál no umana,” Dom Virgílio do Carmo da Silva, iha UCT, Balide, Kinta  (24/03/2022).

Magno Sancheler UCT ne’e hatutan, UCT sei sai fatin ba promosaun língua ofisial liuliu, lian portugés, tanba ne’e, ho limitasaun iha rekursu umanu no fasilidade sira ne’ebé UCT enfrenta sei buka mellora iha tempu sira tuir mai hodi fornese edukasaun ida ho kualidade tuir padraun eskola katóliku mundiál nian.

Ramos-Horta partisipa iha serimónia inaugurasaun edifísiu foun UCT no lansa tinan letivu foun UCT nian, 24 Marsu 2022. Foto/Hatutan.com

“Ita iha ona biblioteka, laboratóriu ba kada fakuldade maske seidauk kompletu, maibé ita iha ona kondisaun atu hahú,” nia haktuir.

Diretór siénsia no teknolojia  Ministériu Ensinu Superior Siénsia no Kultura (MESSK), José Cornelio, hateten bele oferese kondisaun di’ak iha prosesu aprendijazem atu bele fó atensaun ba kualidade de ensinu hodi prodús foin-sa’e sira ne’ebé iha matenek, abilidade di’ak no neon badaen hodi kria kriatividade rasik nudár autu empregu ba an rasik no ba sosiedade.

Advertisement

“Nasaun presiza konkista ensinu superiór ida ne’ebé exelente no aposta kualidade hodi hariku sosiedade Timor Leste iha siénsia no teknolojia ne’ebé utíl ba dezenvolvimentu,” José Cornrlio hateten.

Nia dehan, Governu iha kompromisu atu mantein servisu hamutuk ho universidade hotu inklui UCT hodi luta ba prosesu akademiku ida mais kualifikadu.

Iha loron 8 fulan-Dezembru 2021, Uma Kreda partikulár iha Timor, espesialmente Arkidioseze Metropolitana Díli loke tan pájina foun ida iha setór edukasaun nian iha nivel ensinu superiór.

Mehi ne’ebé sai realidade, hahú kedas hosi episkopadu Dom Carlos Filipe Ximenes Belo, SDB, kontinua fali ho episkopadu matebian Dom Alberto Ricardo da Silva no ikus mai realiza duni iha episkopadu Arsebispu Dom Virgílio do Carmo da Silva, SDB.

Jornalista: Vito Salvador

Advertisement

Continue Reading
Advertisement
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Edukasaun

Governu promove prevensaun moras la hada’et ba estudante ho manorin sira

Published

on

By

Jornalista: Maria Angelita Sandi Belo

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Segunda, Timor-Leste hala’o ezame nasionál ba estudante finalista nivel sekundáriu

Published

on

By

Jornalista: Felix Fernandes 

(more…)

Continue Reading

Edukasaun

Kobransa Ilegál iha UNTL, Komisaun Instrusaun InvestigaDosente Na’in Rua

Published

on

By

Hatutan.com (15 Outubru 2026), Díli– Universidade Nasionál Timor-Lorosa’e (UNTL), liuhusi Komisaun Instrusaun, hala’o hela investigasaun ba dosente na’in rua iha Fakuldade Edukasaun no Humanidade, ne’ebé hetan alegasaun kona-ba kobransa ilegál ba estudante sira.

Pró-Reitor Asuntu Jurídiku, José Tomás Alves, ne’ebé nu’udar membru Komisaun Instrusaun, hatete katak kazu ne’e hahú bainhira estudante sira hato’o keixa ba estrutura kompetente iha UNTL. Depois, kazu ne’e refere ba Konsellu Disiplinár, ne’ebé kria Komisaun Instrusaun atu hala’o investigasaun.

José Tomás esplika katak Komisaun Instrusaun nomeia ona iha loron 17 Jullu 2026 no hahú servisu kedas. Tuir nia, suspensaun temporária ba dosente na’in rua ne’e importante atu evita interferénsia durante prosesu investigasaun no fó oportunidade ba estudante sira atu hato’o sira-nia deklarasaun ho liberdade.

“Nomeasaun husi Komisaun Instrusaun ne’e tun kedas iha loron 17 Jullu. Ami halo kedas servisu, tanba bainhira investigasaun la’o, profesór sira ne’e kontinua hala’o sira-nia atividade letiva, hanesan orientasaun no hanorin, ida-ne’e bele afeta estudante sira, tanba ne’e, Komisaun Instrusaun propoin ba Konsellu Disiplinár atu emite suspensaun ba dosente na’in rua,” José Tomás hatete iha Kampus Liceu, kuarta-feira, 14 Outubru 2026.

Advertisement

Nia hatutan, Konsellu Disiplinár emite karta suspensaun iha loron 8 Setembru 2026, ho prazu fulan ida, suspensaun ne’e atu para temporariamente atividade dosente sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever profisionál, no atu fasilita prosesu rona deklarasaun husi estudante sira.

“Karta suspensaun ne’e nia objetivu atu suspende temporariamente atividade profesór sira ne’ebé hetan alegasaun viola sira-nia dever, atu nune’e estudante sira bele ko’alia ho livre no fó oportunidade ba Komisaun Instrusaun atu rona sira-nia deklarasaun,” nia esplika.

Maski prazu suspensaun ne’e remata ona iha loron 8 Outubru 2026, ida-ne’e la signifika katak kazu ne’e rezolve ona. Tuir nia, prazu investigasaun bele estende se Komisaun Instrusaun konsidera katak kazu ne’e kompleksu no presiza tempu tan atu halibur evidénsia.

Nia hatete, komisaun sei kontinua rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova relevante sira atu bele konklui investigasaun ho kuidadu.

“Investigasaun ne’e sei kontinua, tanba ami presiza rona testemuña no suspeitu sira, no halibur prova sira. Hare’e ba komplesidade kazu ne’e, ami presiza tempu atu asegura katak prosesu investigasaun la’o ho di’ak,” nia afirma.

Advertisement

José Tomás hatete, depois Komisaun Instrusaun konklui relatóriu investigasaun, relatóriu ne’e sei submete ba autoridade kompetente iha UNTL, se hetan katak dosente sira viola duni sira-nia dever profisionál, Reitór sei foti desizaun tuir kompeténsia ne’ebé mak iha.

To’o agora, prosesu investigasaun sei kontinua, no alegasaun kona-ba kobransa ilegál ne’e sei presiza hetan konfirmasaun liuhusi rezultadu investigasaun.

Jornalista: Felix Fernandes

Advertisement
Continue Reading

Trending