Hatutan.com, (02 Outubru 2024), Díli-Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) nia ajente prinsipál ida ho  inisiál AF sai arguidu iha Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) tanba deskonfia halo kobransa ilegál bá negosiante balu iha área jurísdisaun Munisípiu Liquíça nian.

Símbolu justisa. Foto/Espesiál

Julgamentu ne’ebé Tribunál halo hasoru membru PNTL ne’e iha  Tersa (01/10/2024), haleu tuku 09:00 Otl, ho nia akuzasaun sira ne’ebé lee sai Juiz Prosesu Ivan Suritay, hato’o katak, arguidu AF servisu nu’udár membru ida PNTL iha Seksaun Tasck Force, ne’ebé mak atuálemnte kolokadu iha Komandu PNTL Liquíça.

Iha loron 3 fulan-Fevereru tinan 2019, haleu 16:00 Otl, arguidu na’in-neen ne’ebé akuzadu iha prosesu seluk ho inisiál  MSM, COM, GM, IOM, OM, ho MG, transporta ileglamente mina-rai iha karreta baskolante ida, diresaun Palaka-Batugade mai Díli atu fa’an.

Bainhira baskolante ne’e to’o iha área Postu Administrativu Maubara, Munisípui Liquíça nian, arguidu AF hapara karreta ne’e ho objetivu atu pasa-revísta (check point). Nune’e, oknum PNTL ne’e haree katak, mina-rai barak mak iha karreta ne’e nia laran.

Arguidu AF ‘obriga’ atu arguidu na’in-haat seluk ne’ebé sira-nian naran temi mós iha akuzasaun ne’e tenke fó osan bá nia ho valór $300.00, molok liu mai Díli. Maibé, iha tempu ne’ebá, sidadaun na’in-neen ne’e hatán bá arguidu AF katak, sira osan laiha, tanba osan uza bá sosa tiha hotu ona mina-rai, no iha de’it maka osan $100.00.

Rona tiha ida ne’e, arguidu mós hakarak, no hakbesik bá simu duni osan husi lezadu COM, no arguidu mós haruka ema sira ne’e ho sira-nia baskolante kontinua viájen mai Díli, enkuantu arguidu AF rasik fila-fali bá diresaun Loes nian ho ninia motorizada priváda.

Bainhira karreta baskolante ne’e to’o iha Lagoa Maubara nian, Autóridade Aduaneiru sira (Alfándega) hakbesik bá karreta ne’e hodi fó hatene katak, lori mina-rai sira ne’e liuhosi Komandu PNTL Liquíça, hodi halo uluk identifikasaun.

Arguidu AF hatene hela katak, mina-rai sira ne’e sosa no hatama ilegál hosi fronteira rai-maran entre Timor-Leste no Repúblika Indonézia (RI) nian. Tanba ne’e, tuir loloos, hanesan membru PNTL, arguidu AF tenke hapara karreta baskolante ne’e halo identifikasaun bá ema sira ne’e.

Husu sidadaun sira ne’e aprezenta dokumentu legál ruma kona-ba mina-rai ne’ebé sosa, no arguidu iha devér tomak hodi komunika bá iha Investigasaun PNTL hodi atua situasaun ida ne’e.

Arguidu AF ingnora tiha nia kna’ar hanesan PNTL, hodi husu fila-fali osan bá ema sira ne’e no uza nia aproveitu rasik. Arguidu hatene momos hela katak, nu’udár membru PNTL ida, tuir lolos labele husu osan bá ema sira ne’e, tanba hahalok ne’e kontra nia devér nu’udár Ajente Polísia ida, no hahalok ne’e mós bele hafo’er prestíjiu instituisaun PNTL nian iha komunidade.

Aktu ne’ebé pesoál membru PNTL ne’e komete, Ministériu Públiku (MP) akuza arguidu ho Kríme Korupsaun Passíva no aktu Ilísitu, iha ne’ebé prevístu iha Artigu 286 no Artigu 293, Lei Kódigu Penál Timor-Leste.

Hafoin Juíz prosesu lee sai tiha akuzasaun ne’e, husu fali bá arguidu atu katak, akuzasaun hirak ne’e loos ka la-loos, maibé, arguidu AF hili nonook. Tanba ne’e, Tribunal mós entende katak, tuir lei kuandu arguidu ida hili direitu nonook, ida ne’e nia direitu, no Tribunál sei la obriga arguidu atu koalia.

Juiz prosesu deside, hodi a-dia (muda loron)  julgamentu bá loron seluk hodi rona sasin sira. Audiénsia julgamentu prezíde hosi Juíz kolektivu, Zulmira Auxiliadóra, Ivan Suritay, Argentino Nunes, Ministériu Públiku (MP) reprezenta hosi Prokuradór Matias Soares, arguidu AF hetan asisténsia legál hosi Defensóra Agustinha De Olivera.

Jornalista: Rogério Pereira Cárceres